چگونه یک گروه خلاق داشته باشیم؟

۱۳۹۶/۱۱/۱۱
محمد ندایی
ایجاد گروه خلاق

خلاقیت زمانی برانگیخته می‌شود که ترکیب مناسبی از افراد گردهم آیند تا روی مسئله ای کار یا از فرصتی بهره برداری کنند. هر ترکیبی به چنین نتیجه ای منجر خواهد شد. برای گرد هم آوری یک گروه خلاق باید بدانید که چرا چنین گروهی ارزشمند است و چه ویژگی‌هایی آن را از دیگر گروه‌ها متمایز می‌سازد، چرا تنوع فکری، عنصری اساسی برای گروه به شمار می‌آیند و چگونه اعضای گروه تامین و یک پارچه می‌شوند. ما در ادامه در مورد هر یک از این موضوعات بحث می‌کنیم.

ارزش گروه‌های خلاق 

کار خلاقانه با آمیزه‎ای از استعدادها و ویژگی‌های فردی، که به ندرت در یک فرد جمع می‌شوند، سوخت رسانی می‌شود. برای مثال، کار نیاز به داشتن توانایی دیدن مسائل با دیدگانی تازه دارد، ضمن آنکه نیازمند استعدادی برای برنامه‌ریزی و نحوه تبدیل یک فکر خلاق به یک نوآوری سودآور نیز هست. 

به همین دلیل، گروه‌های خلاق و گروه‌هایی که در آنها اعضای مختلف مهارت‌های متفاوت و مکمل هم را به شراکت می‌گذارند، در اقتصاد امروز اهمیت فزاینده‌ای پیدا می‌کنند. گروه خلاق، سطحی از برون‌داد را که بیشتر از آنی است که چنانچه هریک از اعضا به تنهایی کار می‌کردند می‌توانستند به دست دهند، تضمین می‌کند. 

ویژگی‌های گروه‎های خلاق

برای ساختن گروهی که حداکثر برون‌داد خلاقانه را تولید کند، باید ترکیب گروه را به دقت بررسی کنید. شما باید مطمئن شوید که گروه شما در کل، از تمام مهارت‌های لازم و ویژگی‌های مورد نیاز برای تولید فکرهای خلاقانه برخوردار است. 

گام‌هایی برای تقویت ظرفیت خلاق خود

1- کوشیدن برای اتحاد

مطمئن شوید که هدف‌های سازمانی که برای آن کار می‌کنند با گرانقدرترین ارزش‌های شما هم‌خوانی دارند. به جای مد نظر قرار دادن مشاغلی که در آن‌ها سر آمدید به شغل‌هایی فکر کنید که با علائق عمیقا ریشه‌دار زندگیتان تطابق دارند.

2- فعالیت تا حدی خود آغازیده را تعقیب کنید

پروژه‌هایی را انتخاب کنید که ذاتا به آنها علاقه مندید و به شما انگیزه می‌دهند. اگر همیشه عاشق طرحی گرافیکی بوده اید، بکوشید معلوم کنید که چرا بسته‌بندی یکی از محصولات شرکت شما توجه مشتریان را برنمی‌انگیزد.

3- از سرندیپی تی استقبال کنید

در خود گرایش به سوی اقدام و به سوی آزمودن نظریات جدید ایجاد کنید. برای مثال هنگامی‌که سرگرم کار روی ساختن الگوی نخستین یا مدل اولیه‎ای از صفحه نمایش ال سی دی جدیدی هستید، اگر با یک حادثه یا شکست روبه رو شدید، به سرعت از آن دست برندارید و آن را از نظر فرصت یادگیری‌ای که ممکن است در درونش نهفته باشد مورد مطالعه قرار دهید و هر روز یادداشت کنید که چه چیزی مایه شگفتی شما شد و شما چگونه دیگران را شگفت زده کردید. 

4- به محرک‌های خود تنوع بخشید

گرده افشانی متقاطع فکری، اندیشه‌ ورزی در مسیر‌های جدید را برمی‌انگیزد. مهارت‌های میان – ویژه‌کاری را گسترش دهید: گرد هر کاری که قابلیت انجام آن را دارید بچرخید. افرادی را بیابید که موجب می‌شوند تخیل شما جرقه بزند و یاد گیرنده تمام عمری بشوید که و به کلاس‌هایی بروید که به کار شما مربوط نمی‌شوند. بینش‌های خود را از حوزه‌هایی خارج از علائق یا فعالیت‌های مربوط به چالش‌های محل کارتان، بیاورید.

5- فرصت‌هایی را برای ارتباطات غیر رسمی‌خلق کنید

از فرصت‌هایی غیر منتظره خود سود جویید تا به تبادل نظر با همکاران بپردازید. فکر خلاق غالبا حین تعاملات خود انگیخته بین افراد بروز می‌کند. با این همه، این گونه تعاملات تنها هنگامی‌مفیدند که ارتباطات واقعی روی دهد. شما باید برای ترغیب و تسهیل ارتباطاتی که برای محیط خلاق مناسب هستند بیابید.

یک نقطه ی خوب برای آغاز، مد نظر گرفتن ویژگی‌های به ظاهر متناقضی است. که گروه خلاق را از دیگر گروه‌ها متمایز می‌سازد. 

جدول 1 گرایش‌های فکری و عملی موجود در گروه خلاق را که به نظر مانعه الجمع یا متناقض می‌آیند اما به نحوی عمل می‌کنند که دوشادوش یک دیگر دیده می‌شوند، نشان می‌دهد. 

آمیزه ای متناقض نما
ضمن آنکه ..... را به نمایش می گذارند
گروه خلاق باید ...... را نشان دهد
تجربه
ذهنیت یک فرد تازه کار
نظم و ترتیب
آزادی
حرفه ایی گرایی
بازیگوشی
برنامه ریزی
بداهه گویی

برای مثال، گروه شما برای انجام دادن کار به نحو احسن، به دانش عمیقی نسبت به موضوعات مربوط به مسئله‌ای که می‌کوشد حل کند نیاز دارد. ضمن آنکه باید در فراگردهای درگیر نیز تبحر لازم را داشته باشد. اما در عین حال گروه شما به چشم‌انداز‌های تازه‌ای نیاز دارد که باید خالی از خرد رایج یا راه‌های تثبیت شده عملیات باشد. این چشم‌انداز که غالبا "ذهنیت فرد تازه کار" نامیده می‌شود متعلق به یک تازه وارد است: فردی که کنجکاو، حتی بازیگوش و مایل به سوال کردن درباره هر چیز است زیرا نمی‌داند که چه چیز را نمی‌داند.

پرتو افکنی روی تنوع فکری

یک گروه علاوه بر نشان دادن آمیزه متناقض نمایی از کیفیت‌های توصیف شده در بالا، باید از خود تنوع فکری نشان دهد، البته اگر امیدوار باشد که گروه خلاق به حساب می‌آید. تنوع فکری هنگامی‌ وجود دارد که اعضای گروه حوزه‌های مختلف تخصص و دانش عمیقی از تازه‌های از رشته‌ها و نیز سبک‌های گوناگونی از اندیشه‌ ورزی مرجع را روی میز بگذارید.

سبک اندیشه‌ ورزی مرجع چیست؟ عبارت است از شیوه ناهشیاری که فرد به آن شیوه به دنیا می‌نگرد و با آن تعامل می‌کند. فرد زمانی که با مسئله یا معضلی روبه‌رو می‌شود، معمولا با اندیشه‌ ورزی به شیوه‌ای که از همه بیش تر با آن احساس راحتی می‌کند. به آن مسئله یا معضل نزدیک شود و گرچه هر سبک مزیت‌های معینی دارد ولی اما هیچ سبکی بهتر از دیگری نیست. 

یک گروه از نظر فکری متنوع، خلاقانه می‌اندیشد و محتمل است که محصولات، خدمات و راه‌های انجام دادن کسب و کار مبتکرانه‌ای، بر پایه نظریات جدیدی که گسترش می‌دهد، تولید کند. شما نمی‌توانید افراد را وادار سازید یک سبک اندیشه‌ ورزی، غیر از آنی را که خود ترجیح می‌دهند اختیار کنند. ولی می‌توانید سبک‌های اندیشه‌ ورزی را به نحوی در هم آمیزید. که تمام نظریات و راه حل‌های تولید شده به وسیله گروهتان، به دلیل چشم انداز‌های گوناگونی که آن‌ها را تغذیه می‌کنند و غنی‌تر و ارزشمندتر شوند.

توجه: تنوع فکری شبیه تنوع جنسیتی و نژادی که غالبا بازه فکری گروه را تقویت می‌کند، اما آن را تضمین نمی‌کند، نیست. درست همان گونه که افراد هم‌جنس یا هم‌نژاد لزوما مثل هم فکر نمی‌کنند، شما نمی‌توانید فرض کنید که افراد از گروه‌های مختلف به شکل متفاوتی فکر می‌کنند. بنابراین حتی اگر بازنمایی نژادی و جنسیتی گروهتان را مد نظر می‌گیرید، بر سبک‌های مختلف اندیشه‌ ورزی و تخصص‌های ویژه‌کاری و مهارت‌های معینی که بر نحوه رویکرد یک فرد به یک مسئله تاثیرگذارند متمرکز شوید. 

"تقبل بدهیات، به ذهنی بسیار غیر معقول نیاز دارد." 

_ آلفرد نورث وایتهد

راه‌های متعدد و مختلفی وجود دارد که بتوان توصیف کرد یک فرد چگونه می‌اندیشد و تصمیم‌گیری می‌کند. به قصد حصول اطمینان از اینکه گروه شما دارای تمام ویژگی‌های لازم برای کار خلاقانه هست، آنچه از همه بیشتر اهمیت دارد این است که شما توانایی بازشناسی و توصیف سبک‌های مختلف اندیشه‌ ورزی را توسعه دهید. 

نشانگر سنخ مایرز بریگر، ترجیحات اندیشه ورزی را به چهار مقوله تقسیم می‌کند، به نحوی که در هر مقوله دو گرایش مخالف هم دیده می‌شوند. جدول زیر جزئیات بیشتری را عرضه می‌کند. 

به معنای تحت اللفظی و کلمه استفاده شده برای توصیف یک گزارش معین در اندیشه‎ورزی، ارائه شده در مدل مایرز برگر نچسبید. تمام افراد همه ی این هشت گرایش را از خود نشان می‌دهند، اما آن‌ها را به درجات گوناگون به معرض نمایش می‌گذارند. برای مثال، فرد احساسی از تفکر منطقی عاجز نیست. در عوض اندیشه‌ ورزی او نسبت به یک تصمیم، گرایش به آن دارد که توسط تاثیر عاطفی تصمیم بر روابط کلیدی هدایت می‌شود.

 

 
نشانگرهای سنخ مخالف مایرز - بریگز
درون‌گرا: این افراد گرایش دارند که اطلاعات را ابتدا در درون خود پردازش کنند وسپس نتیجه آن را به دیگران ارائه دهند.
برون گرا: این افراد به دیگران به عنوان وسیله مقدماتی پردازش اطلاعات می‎نگرند.
الهام گیرنده: این افراد با نظریات و مفاهیم و با "تصویر بزرگ" راحت‌ترند.
حس‌گر: این افراد داده‌های سخت، واقعیت‌های محسوس و ملموس را – اطلاعاتی که به شکل تنگاتنگ به حواس پنجگانه گره میخورند – ترجیح میدهند.
احساسی: این افراد با اشارتگرهای عاطفی بیشتر هم‌نوایی دارند، آنان، بیشتر متحمل است که بر پایه ارزش‌هایا روابط دزگیر، دست به تصمیم گیری بزنند.
اندیشه ورز: این افراد فراگردهای منطقی و راه‌های منظم را برای نزدیک شدن به مسائل ترجیح میدهند.
ادراک کننده: این افراد دوست دارند که سعه صدر بیشتری وجود داشته باشد. آنان با ابهام راحت ترند و قبل از رسیدن به یک تصمیم، همواره میخواهند داده‌های بیشتری گردآوری کنند.
قضاوتگر: این افراد گرایش به آن دارند که عمل بستن ] تعطیل [ را ترجیح دهند- آنان دوست دارند تمام گره‌های شل را محکم کنند.

از خود آغاز کنید

شما خود سبک اندیشه‌ ورزیتان را چگونه مشخص می‌کنید؟

دانستن ترجیحات خود به شما کمک می‌کند تا دیگر سبک‌های اندیشه ورزی را ارزیابی کنید - شما آغاز می‌کنید به دریافت اینکه چشم اندازهای متفاوت چگونه می‌تواندد مکمل یا تکرار کننده ی سبک خودتان باشد ممکن است که شما به طور خاص در تولید نظریات غیرمعمول خوب باشید. اما در مورد آن نظریاتی که به چیزی سازنده منجر می‌شوند گروه شما به کسانی نیز نیاز خواهد داشت که مهارت‌های تحلیلی نیرومند داشته باشند، کسی که بتواند بسنجد که آیا افکار تازه شما با معیار‌هایی که مشتریان لازم ببینند مطابقت می‌کنند یا خیر. به علاوه گروه شما به فردی نیاز خواهد داشت که دارای هوش عملی لازم برای ترجمه فکر شما به یک محصول یا خدمت باشد. 

استخدام برای خلاقیت 

پس از آنکه سنجیدید که چگونه سبک‌های اندیشه‌ ورزی اعضای گروهتان مکمل سبک اندیشه‌ ورزی شما می‌شوند (یا سبک شما را تکرار می‌کنند)، دارای حس خیلی خوبی برای تشخیص اینکه آیا شکافی وجود دارد یا خیر خواهید شد. اگر گروه شما فاقد مهارت‌ها یا تخصص‌های حیاتی باشد. باید خارج از گروه خود به جستجوی آنچه نیاز دارید بپردازید.

"وقتی همه ی افراد مثل هم فکر می‌کنند، هیچ فردی چندان فکر نمی‌کند." 

والتر لیپمن 

ایجاد خلاقیت

ابتدا به جاهای دیگر درون سازمان خود بنگرید. آیا افرادی با سبک‌های اندیشه‌ورزی یا مهارت‌های مختلف وجود دارند که بتوانند موقتا در کار گروه شما مشارکت ورزند؟ اگر پاسخ منفی است ممکن است لازم باشد به خارج از سازمان خود حتی به خارج از صنعت خود بروید. 

برای مثال، وقتی مهندسانی که در یک کارخانه کاشی‌سازی کار می‌کردند و در جداسازی کاشی‌ها از قالب‌هایشان دچار مشکل شدند. دریافتند که مشکل آنان به منجمد‌سازی سریع و نه کاشی‌ها مربوط می‌شود. بنابراین به جای آنکه به دنبال دیگر کارشناسان کاشی بگردند، به کارشناسان منجمد‌سازی مراجعه کرده‌اند در صنعت مواد غذایی.

در مواقعی که امکان استخدام کارکنان جدید وجود دارد، از این فرصت نهایت بهره‌برداری را به عمل آورید تا به قصد خلاقیت استخدام کنید. به دنبال: 

* کسانی باشید که چشم انداز‌های فکری‎شان، سبک‌ها و مهارت‌های مرجع شما و دیگر افراد گروه را (به جای تکرار) تکمیل می‌کنند. 

* ایجاد توازن بین خبرگی حرفه‌ای و ویژگی‌های فردی مطلوب نظیر قوه ابتکار و توانایی همراهی با دیگران و نظایر آن در هر استخدام جدید باشید. 

* کسانی باشید که می‌توانند و مایل‌اند مرزهای ویژه کاری را پشت سر بگذارند. 

وقتی معیار‌های استخدام را تعریف می‌کنید، برای افزایش تنوع فکری گروهتان و یافتن مهارت‌های لازمی‌ که گروه فعلا فاقد آنها‌ها است، امتیاز اضافی در نظر بگیرید. صرفا فهرستی از یک مجموعه مهارت‌های استاندارد ارائه نکنید. 

همچنین، کاوش در مجاری غیر مرسوم استخدام (ورای قسمت نیروی انسانی شرکتتان) را مد نظر قرار دهید. برای مثال کارآموزانی را که یک تابستان یا ترم تحصیلی را در شرکت شما سپری کرده اند در نظر بگیرید. از همکاران بخواهید افرادی را معرفی کنند. به دوستانی که خارج از صنعت دارید بگویید چنانچه کسانی را می‌شناسند که مهارت‌هایشان با نیاز‌های شما تطبیق می‌کند، معرفی کنند. 

به یاد داشته باشید اگر هدف شما ساختن گروه واقعا خلاق است. استخدام تنها یک فرد که دارای چشم‌انداز متفاوتی است، کافی نخواهد بود. فرد تنهای استخدام شده، به زودی احساس منزوی شدن می‌کند و حاشیه‌نشین می‌شود. برای اینکه سبک‌های گوناگون اندیشه‌ورزی واقعا تفاوتی ایجاد کند، باید انبوهی بحرانی از تازه‌واردان، با چشم اندازهای تازه را استخدام کنید. 

 

یک پارچه سازی اعضای گروه 

کار شما پس از استخدام اعضای جدید گروه یا وارد کردن چندین تن از جاهای دیگری سازمانتان به پایان نمی‌رسد. اکنون، این به شما بستگی دارد که با دست زدن به ابتکار عملی اطمینان پیدا کنید که اعضای جدید به طور کامل در کارکرد گروه یک پارچه شوند. تدابیر زیر می‌توانندبه این امر کمک کنند:

- با اعضای گروه بحث کنید که چرا داشتن افراد با چشم‌انداز‌ها و مهارت‌های مختلف ارزشمند است. 

- افراد تازه وارد را با استادان و دیگر اعضای گروه که می‌توانند به آنان کمک کنند تا به سرعت خود را تطبیق دهند، مواجه و هم فکر سازید. 

- اطمینان پیدا کنید که اعضای گروهی که معرف مهارت‌ها و چشم‌انداز‌های مختلف هستند قادر خواهند بود که ارزش خود را برای گروه به نمایش گذارند و حتی اگر در آغاز به قدر ناچیزی باشد.

- مرتب با اعضای جدید ملاقات کنید تا درباره تجربه‌شان با گروه و بحث و به مشکلات پرداخته شود. 

* مطمئن شوید که نقش یک عضو جدید در درون گروه برای همگان روشن است. 

* تمام اعضای گروه را در مناسبت‌های اجتماعی شرکت دهید. 

 گردهم‌آوری یک گروه خلاق به زمان و فکر دقیق نیاز دارد. اما از این سرمایه‌گذاری، بهره‌های بزرگی به دست خواهد آمد. شما در نهایت به گروهی دست می‌یابید که نه تنها می‌تواند نظریات تازه‌ای تولید کند بلکه همچنین می‌تواند آن نظریات را به اشکال جدیدی از ارزش برای مشتریان و کل سازمانتان برگرداند. 

 

0
درباره نویسنده مطلب
محمد ندایی
محمد ندایی

نظر کاربران

پاسخ به نظر